Um felagshyggja.net 

 

FÚlagshyggja ľ skilgreining

 

       Ţmsir mßlaflokkar:

Stefnuskrßr flokka ~ Atvinnulř­rŠ­i ~ Ůjˇ­nřting

 ~ J÷fnu­ur, hagv÷xtur og velfer­ ~

Evrˇpusambandi­

 

 

Stefnur sˇsÝalista/jafna­armanna

 

 

Stefnur sˇsÝalista/jafna­armanna

 

Opni­ og stŠkki­ myndina

 

Tenglar:

 

Robert Blatchford (1894) Merrie England

(řmsar ˙tgßfur hÚr)

 

Bj÷rgvin Gu­mundsson:

greinar um fÚlagshyggju og

rÝkisstjˇrn Jˇh÷nnu Sigur­ardˇttur

www.eggin.is Vettvangur byltingarsinna­rar felagshyggju

marxismi.is

Smugan

Democracy now

Monthly Review

Conference of Socialist Economists: Capital&Class

Centre for Research on Globalization

Socialist Worker

Klassekampen

www.marxists.org

KlassÝskir textar Ý hagfrŠ­i

Internationalinn sunginn ß řmsum tungumßlum

Um deilur Ëlafs Fri­rikssonar, sˇsÝal-demˇkrata og komm˙nista

Libertarian Communist Library Archive Gagnasafn komm˙nista, sˇsÝalista og anarkista

 

PBS Heaven on Earth : the Rise and Fall of Socialism VefsÝ­a heimilda■ßtta fyrir sjˇnvarp um jafna­arstefnu

 

Pathfinder Books Bˇkab˙­ sˇsÝalista

 

Revolutionary Left Vefspjall um rˇttŠkan sˇsÝalisma

 

In Defence of Marxism Til varnar marxisma

 

World Socialism VefsÝ­a um sˇsÝalisma

 

World Socialist Web Site VefsÝ­a um sˇsÝalisma

 

Hannibal Valdimarsson

 

 

 Vilmundur Gylfason

"1. ForsŠtisrß­herra ver­i kosinn beinni kosningu um landi­ allt, til fj÷gurra ßra Ý senn. Hann ver­i kosinn Ý tveimur umfer­um, ef nau­syn krefur, ■annig a­ Ý sÝ­ari umfer­ ver­i kosi­ milli hinna tveggja efstu ˙r fyrri umfer­ hafi enginn frambjˇ­enda ■ß nß­ hreinum meiri hluta.

2. ForsŠtisrß­herra skipar me­ sÚr rÝkisstjˇrn, utan ■ings e­a innan, og sÚu rß­herrar, a­ forsŠtisrß­herra me­t÷ldum, eigi fleiri en nÝu. Rß­herrarnir fari me­ framkvŠmdavald. ŮingrofsrÚttur ver­i afnuminn."

 Tilvitnun hÚr a­ ofan ˙r: Vilmundur Gylfason (1982) Ůingsßlyktunartillaga um ger­ frumvarps til stjˇrnskipunarlaga um a­greiningu l÷ggjafarvalds og framkvŠmdavalds

 

Bla­agrein gegn Vilmundi Gylfasyni eftir Ëlafur Ragnar GrÝmsson (1983):

 

Blekkingabandalag Vilmundar

 

Erindi:

Vilhjßlmur Ůorsteinssonar (2008) Eiga hugmyndir Vilmundar Gylfasonar erindi Ý umrŠ­una?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Mßr Gu­mundsson og Einar Mßr Gu­mundsson PˇlitÝsk hagfrŠ­i 1

┴rni Sverrisson Heimsvaldastefnan

 Ý Skˇlabla­i Menntaskˇlans vi­ Tj÷rnina 1973

 

Heimildamynd um Švi

Ernest Mandel

 

Bˇkin SÝ­kapitalisminn (ß ensku)

 

Til baka efst ß sÝ­u

 

SˇsÝalistar (jafna­armenn) og a­rir umbˇtamenn Ý Fjallkonan 1885

Sigur­ur Briem Um pˇlitÝk n˙tÝmans Ý Ůjˇ­ˇlfur 1890

Au­valdi­ og verkamennirnir Ý LÝsing, Mßna­arrit til stu­nings frjßlsri hugsun og rannsˇkn, 1. ßrg. 1898-1899, 1.tbl., ˙tgefi­ Ý Winnnipeg.

 Samkeppnin Ý LÝsing, Mßna­arrit til stu­nings frjßlsri hugsun og rannsˇkn, 1. ßrg. 1898-1899, 3.tbl., ˙tgefi­ Ý Winnnipeg.

Edward Bellamy (1902) Vatns■rˇin (einnig: Grundvallaratri­i Jafna­armannafÚlagsins Ý Winnipeg og Brot ˙r s÷gu eftir Sig. J˙l. Jˇhannesson┌tgefandi Jafna­armannafÚlag ═slendinga Ý Winnipeg)

Robert Blatchford Samkepni, birt Ý Dagskrß, Jafna­armanna rit no. 2, j˙lÝ 1903. ┌tgefandi Jafna­armannafÚlag ═slendinga Ý Winnipeg. R. Blatcfhord skrifa­i bˇkina Merrie England sem gefin var ˙t Ý England 1893 og seldist Ý 2 milljˇnum eintaka. Engin ÷nnur bˇk hefur haft meiri ßhrif ß ■rˇun sˇsÝalisma ß Bretlandi. Blatchford var undir miklum ßhrifum af skrifum William Morris.

J. P. Sˇlmundsson (1904) Um jafna­arstefnu

Ý tÝmaritinu Baldur, ˙tgefi­ Ý  Gimli, Monitoba

Al■ř­ubla­i­ (1907) ┴grip af s÷gu jafna­arkenningarinnar

Ëlafur Bj÷rnsson (1907) Jafna­arstefnan

Robert Blatchford (1913) Kaflar ˙r Merrie England, birtir Ý Verkamannabla­inu Ý greinaflokknum Baugabrot

Robert Blatchford (1913) Hva­ jafna­armennskan er ekki, birt Ý Verkamannabla­inu

~~~~

SˇsÝalistaflokkur ═slands

Stofna­ur 1.maÝ 2017

 

Stefna

~~~~

Al■ř­uflokkurinn

Fyrsta stefnuskrß Al■ř­uflokksins 1916

Ëlafur Fri­riksson (1919) Jafna­arstefnan ß ═slandi

Stefnuskrß Al■ř­uflokksins 1922

 

Dan Griffiths (1924)

H÷fu­ˇvinurinn - Ritger­ir um jafna­arstefnuna

Formßli eftir J. Ramsey MacDonald fyrr forsŠtisrß­herra Breta

(Ůř­endur J.TH., V.J., Ů.Ů.

Efni ˙r smi­ju Ëhß­a verkamannflokksins, Independent Labour Party. ┌tg. BˇkmenntafÚlag jafna­armanna)

 

Stefßn Jˇhann Stefßnsson (1925)

Rekstursrß­, grein Ý RÚtti (Stefßn var­ sÝ­ar forsŠtisrß­herra Al■ř­uflokksins. ═ ■essari grein og grein sinni "Um ■jˇ­nřtingu" er hann mj÷g hallur undir gildasˇsialisma e­a rß­asˇsÝalisma, sbr. ne­ar ß ■essari heimasÝ­u. Um gildasˇsÝalisma sjß ═var Jˇnsson (2009) GildasˇsÝalisminn og fÚlagshyggjan ß Bretlandi

 

Stefßn Jˇhann Stefßnsson (1926) Um ■jˇ­nřtingu, grein Ý RÚtti

 

Fred Henderson (1926)

R÷k jafna­arstefnunnar

(Yngvi Jˇhannesson Ýslenzka­i.

Efni ˙r smi­ju Ëhß­a verkamannflokksins. ┌tg. Jafna­armannafÚlag ═slands)

 

Ëlafur Fri­riksson Jafna­arsefnan (grein Ý Andvara 1926 ßsamt greinum Jˇns Ůorlßkssonar um Ýhaldsstefnuna og Jˇnasar Jˇnssonar frß Hriflu um framsˇknarstefnuna)

 

Ůjˇ­nřtingin birt Ý Kyndli bla­i Sambands ungra jafna­armanna 1931

 

VÚr mˇtmŠlum, rit FÚlags ungra jafna­armanna Ý Hafnarfir­i gegn komm˙nistum 1932

 

Al■ř­uflokkurinn (1934)

4 ßra ߊtlun til framkvŠmda ß ßrunum 1935-1939

 

Al■ř­uflokkurinn (1937) Hva­ var 4 ßra ߊtlunin

 

Stefnuskrß Al■ř­uflokksins 1937

 

Sameining Al■ř­uflokksins og Komm˙nistaflokks ═slands ľ till÷gur Jafna­armannafÚlags ReykjavÝkur 1938

 

Jˇn Bl÷ndal Beveridge ߊtlunin (1943)

(Stjˇrnmßlarit Al■ř­uflokksins I)

 

Sir William Beveridge (1943) Traustir Hornsteinar.

Erindi og greinar um fÚlagslegt ÷ryggi.

Benedikt Tˇmasson Ýslenska­i

 

Jˇn Bl÷ndal og Sigur­ur Jˇnasson Ůjˇ­nřting og atvinnuleysi ľ Um ■jˇ­nřtingu ß ═slandi (1943) (Stjˇrnmßlarit Al■ř­uflokksins II)

 

Gylfi Ů. GÝslason (1943) SˇsÝalismi ß vegum lř­srŠ­is e­a einrŠ­is

 

Jˇn Bl÷ndal Ůjˇ­arb˙skapur eftir ߊtlun Ý Al■ř­ubla­inu 1947

 

Stefna Al■ř­uflokksins, sam■ykkt ß 37. flokks■ingi Al■ř­uflokksins Ý oktˇber 1976

 

Bjarni P. Magn˙sson (1981) Ver­ur atvinnulř­rŠ­i a­ veruleika?,

birt Ý Al■ř­ubla­inu.

 

Stefna Al■ř­uflokksins, sam■ykkt ß 43. flokks■ingi Al■ř­uflokksins Ý oktˇber 1986

 

 

Frumv÷rp Al■ř­uflokksins 1996-8og ■ingßlyktunartillaga

Samfylkingarinnar 2003-4 um atvinnulř­rŠ­i

 

~~~~

 

Komm˙nistaflokkur ═slands

 

Barßttuskrß Komm˙nistaflokks ═slands (1930)

 

Komm˙nistaflokkur ═slands (1931) Kreppan

 

┴sgeir Bl÷ndal Magn˙sson (1937) Marxisminn, nokkur frumdr÷g

 

~~~~

 

Sameingingarflokkur al■ř­u - sˇsÝalistaflokkurinn

 

Stefnaskß, l÷g og stofnfundarger­ Sameiningarflokks al■ř­u - sˇsÝalistaflokksins 1938

 

~~~~

 

Al■ř­ubandalagi­:

 

Stefnuskrß Al■ř­ubandalagsins 1975

 

~~~~

 

Frjßlslyndir jafna­armenn

- andsta­a gegn rÝkissˇsÝalisma -

 

Samband ungra Framsˇknarmanna

 

Sam■ykktir 14. ■ings SUF 1972

 

Samt÷k frjßlslyndra og vinstrimanna:

 

Stefna 1974

 

Stjˇrnmßlaßlyktun landsfundar 1974

 

Andri ═saksson (1975) Skyggnst um svi­i­

 

┴lyktun framkvŠmdastjˇrnar 1975

 

Ëlafur Ragnar GrÝmsson (1975) N˙ ver­a vinstrimenn a­ taka h÷ndum saman - til a­ verja efnahagslegt sjßlfstŠ­i Ýslensku ■jˇ­arinnar

 

Ëlafur Ragnar GrÝmsson (1975) MikilvŠgur ßfangi ß lei­ til varanlegrar sameiningar vinstriaflanna ß Ýslandi

 

Ëlafur Ragnar GrÝmsson (1975) 25 stofnanir flytja alla sÝna starfsemi frß h÷fu­borginni - en 36 stofnanir komi ß fˇt ˙tib˙um vÝ­a ß landsbygg­inni

 

 Stefnuskrß 1977 (pdf) (Word)

 

L÷g SFV 1977

 

Bandalag jafna­armanna

 

Vilmundur Gylfason (1982) Ůingsßlyktunartillaga um ger­ frumvarps til stjˇrnskipunarlaga um a­greiningu l÷ggjafarvalds og framkvŠmdavalds

 

Bandalag jafna­armanna: Dr÷g a­ mßlefnagrundvelli 1983

 

Bandalag jafna­armanna: Kosningabla­ Ý AprÝl 1983

 

Ůjˇ­vaki

 

Stefnuskrß 1995

 

Ůjˇ­vakabla­i­ 1995-1997

 

~~~~

 

Marxismi

 

Karl Marx og Friedrich Engels:

Karl Marx og Friedrich Engels (1924) Komm˙nistaßvarpi­ (Einar Olgeirsson og Stefßn Pjetursson ■řddu)

Friedrich Engels (1928) Ůrˇun jafna­arstefnunnar - Draumsřn ver­ur a­ vÝsindum

Karl Marx (1928)

Athugasemdir Karls Marx vi­ Gotha-stefnuskrßna 1875

 

Karl Marx (1931) Launavinna og au­magn

 

~~~~

Rosa Luxemburg:

(sjß http://www.marxists.org/islenska/)

 

1899: Ůjˇ­fÚlagsumbŠtur e­a bylting?

1901: VandkvŠ­i sˇsÝalista Ý Frakklandi

1902: Og Ý ■ri­ja sinn um belgÝsku tilraunina

1904: Skipulagsmßl r˙ssneskra sˇsÝalista

1906: Fj÷ldaverkf÷ll, flokkur og verkalř­sfÚl÷g

1912: KosningarÚttur kvenna og stÚttabarßtta

1919: R÷­ og regla rÝkja Ý Berlin

 

~~~~

Vladimir Illich Lenin

 

Vladimir Illich Lenin (1930) Marxisminn

 

Vladimir Illich Lenin (1917/1930) RÝki og bylting

 

Vladimir Illich Lenin (1916/1961) Heimsvaldastefnan ľ hŠsta stig au­valdsins

 

~~~~

 

Leon Trotsky

(Lev Davidovich Bronstein)

 

Umbyltinginarstefnuskrßin (Fylkingin 1975)

 

~~~~

 

Ernest Mandel (1976)

Inngangur a­ hagfrŠ­ikenningu marxismans

(Helga Gu­mundsdˇttir og Sveinbj÷rn Rafnsson ■řddu)

~~~~

 

Paul M. Sweezy

 

Paul M. Sweezy (1973)

FramtÝ­ kapÝtalismans

 

Paul M. Sweezy og Harry Magdoff (1975)

Um fj÷l■jˇ­afyrirtŠki

 

 

 

Ëhß­ur sˇsÝalisti:

Albert Einstein (1979) Hvers vegna sˇsÝalisma?

 

Til baka ß www.felagshyggja.net

 

 

 

 

ä...jafna­arm÷nnum hefur aldrei dotti­ ■a­ Ý hug a­ Štla a­ reyna a­ gera alla jafnhßa vexti, e­a jafngßfa­a- ekki einu sinni jafn rÝka ... ■a­ eru ekki jafna­armenn sjßlfir, sem gefi­ hafa sÚr e­a stefnunni ■etta nafn ... en nafni­ mß hins vegar til sanns vegar fŠra, ■ar e­ jafna­armenn stefna a­ ■vÝ takmarki, a­ allir eigi jafnan kost ß ■vÝ a­ ■roskast eftir ■vÝ sem hver hefir hŠfileika til."

Ëlafur Fri­riksson Jafna­arstefnan ß ═slandi, bls 35-6.

~~~~

"Íreigarnir eru ekki k˙ga­ir af ■vÝ, a­ k˙gararnir fyrirlÝti ■ß og vantreysti ■eim, heldur af ■vÝ, a­ ■eir fyrirlÝta og vantreysta sjßlfum sÚr."

George Bernard Shaw

~~~~

"Ůjˇ­nřtt framlei­sla er ekki bundin vi­ nokkurn ßkve­inn framlei­sluhßtt. RÝki e­a hÚra­ geta reki­ ■ß framlei­slu, e­a jafnvel ßkve­inn, takmarka­ur fÚlagsskapur manna, undir eftirliti og umsjˇn ■jˇ­fÚlagsins. En til ■ess a­ hŠgt sÚ a­ kalla framlei­slu ■jˇ­nřtta, ver­ur ■ˇ alltaf a­ krefjast ■ess: 1) Framlei­slan ver­ur a­ vera skipul÷g­ undir lř­rŠ­isstjˇrn. Me­ ■vÝ er ßtt vi­ ■a­, a­ verkamenn, og a­rir starfsmenn fyrirtŠkjanna ver­a a­ taka ■ßtt Ý stjˇrn ■eirra, og a­ ÷ll ■jˇ­nřtt fyrirtŠki ver­a a­ vera hß­ eftirliti kj÷rinna fulltr˙a, fyrir alla framlei­endur og neytendur. Einkastjˇrn nokkurra manna ß opinberum fyrirtŠkjum uppfylla ekki skilyr­i ■ess a­ vera mi­u­ vi­ ■arfir allrar ■jˇ­fÚlagsheildarinnar. ═ ■vÝ efni a­greinir ■jˇ­nřtt framlei­sla sig berlega frß framlei­slu einstakra au­manna, ■ar sem markmi­i­ er eing÷ngu e­a a­allega hagna­ur af framlei­slunni."

Stefßn Jˇhann Stefßnsson Ý Um ■jˇ­nřtingu Ý RÚtti 1926.

Stefßn Jˇhann Stefßnsson

 

"...svo sem kunnnugt er, starfa hÚr ß landi og yfirleitt alls sta­ar ■ar, sem myndun og starfsemi stjˇrnmßlaflokka er engum takm÷rkunum hß­, tveir flokkar sem bß­ir eru sˇsÝalÝskir og vilja kapÝtalismann feigan ... Annars vegar ... Al■ř­uflokkurinn ... hins vegar ... Sameiningarflokkur al■ř­u -SˇsÝalistaflokkurinn ... SˇsÝalistar vilja ... ekki, a­ ßgˇ­avon einstakra atvinnurekenda sÚ lei­arljˇs framlei­slunnar, svo sem n˙ er, heldur sÚ h˙n skipul÷g­ og fari fram eftir ger­ri ߊtlun, ■vÝ a­ ß ■ann hßtt einan sÚ full starfrŠksla atvinnutŠkjanna trygg­ og hŠgt a­ koma Ý veg fyrir atvinnuleysi og kreppur ... Til ■ess a­ ■essum markmi­um ver­i nß­, ver­ur a­ afnema eignarrÚtt einstaklinga ß ÷llum meiri hßttar framlei­slutŠkjum, taka ■au Ý eigu samfÚlagsins - ■jˇ­nřta ■au. Um ■etta eru allir sˇsialsistar sammßla ... S÷nnum sˇsÝalisma ver­ur ekki komi­ ß, nema lř­rŠ­i­ sÚ var­veitt, en hann fullkomnar ■a­ og eykur gildi ■ess stˇrum ... ═ frŠgri rŠ­u, sem Marx hÚlt Ý Amsterdam 1872 e­a aldarfjˇr­ungi sÝ­ar en hann reit Komm˙nistaßvarpi­, segir hann m.a. "Vi­ h÷ldum ■vÝ ekki fram, a­ lei­irnar a­ ■essu marki (■.e.a.s. endurlausn og valdat÷ku verkalř­sins G.Ů.G.) sÚu hinar s÷mu Ý ÷llum l÷ndum. Vi­ vitum, a­ vi­ ver­um a­ taka tillit til stofnana, si­a og erf­avenja Ý hinum řmsu l÷ndum, og vi­ neitum ■vÝ ekki, a­ Ý l÷ndum eins og BandarÝkjunum og Bretlandi - og ef Úg ■ekkti betur a­stŠ­urnar Ý Hollandi, myndi Úg ef til vill bŠta ■vÝ vi­ - getur verkalř­urinn nß­ takmarki sÝnu ß fri­samlegan hßtt. En ■a­ er ekki svo Ý ÷llum l÷ndum"... til er a­eins einn sˇsÝalÝskur flokkur ß ═slandi - Al■ř­uflokkurinn."

 

Gylfi Ů. GÝslason SˇsÝalismi ß vegum lř­rŠ­is e­a einrŠ­is

 

Gylfi Ů. GÝslason

 

Birgir S÷rensen (1985)

Morgunbla­i­ og nasisminn 1933-1938

 

Morgunbla­i­ auglřsir fundi nazista Ý aprÝl 1934

Fj÷lmargir nazistar gengu sÝ­ar Ý SjßlfstŠ­isflokkinn

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ernest Mandel

Meira efni ver­ur birt ß ■essari heimasÝ­u ß nŠstunni - athugasemdir og till÷gur um efni sendist til: postur@felagshyggja.net

Ni­urhal ß tilvÝsu­u efni ß ■essari sÝ­u er alfari­ ß ßbyrg­ ■eirra sem ■a­ gera