Félagshyggja - skilgreining

Orðið félagshyggja er þýðing á orðinu sósíalismi. Þetta orð hefur í seinni tíð tekið við af orðunum auðsjafnaðarkenningar og jafnaðarstefna sem notuð voru á fyrri hluta 20. aldar. Undir hugtakið félagshyggja heyra þær hugmyndafræðistefnur sem eiga það sameiginlegt að boða afnám auðvaldskerfisins og uppbyggingu nýs samfélags í anda félagshyggju þar sem efnalegur jöfnuður ríkir og samfélagsleg völd launamanna eru hámörkuð. Stefnur af þessu tagi eru margvíslegar og greinir bæði á um hvers konar skipulag samfélagslegra ákvarðana tryggir best völd samfélagsþegnanna og hvaða leiðir þarf að fara til að afnema auðvaldsskipulagið. Anarkistar, þ.e. anarkó-sósíalistar stefna að sósíalisku samfélagi án ríkisvalds á meðan sósíal-demókratar og lenínistar leggja áherslu á mikilvægi ríkisvaldsins í uppbyggingu sósíalísks samfélags. Lenínistar vilja beita ofbeldi ef með þarf í sósíalískri byltingu en sósíal-demókratar leggja áherslu á að farin sé þingræðisleg leið. Samvinnumenn stefna að samfélagi þar sem samvinnufélög neytenda og fyrirtæki í eigu starfsmanna eru ríkjandi rekstrarform hagkerfisins. Gildasósíalistar á Bretlandi leggja áherslu á hægfara leið til sósíalísks samfélags sem einkennist af því að ríkisvald auðvaldssamfélagsins hefur verið afnumið en í stað þess er byggt upp kerfi samfélagslegrar ákvarðanatöku sem grundvallast á atvinnugreinafélögum sem verkafólkið sjálft stofnar eftir að það hefur tekið yfir fyrirtækin og samvinnufélögum neytenda. Atvinnugreinafélögin grundvallast á fyrirtækjum og stofnunum sem eru í eigu starfsmanna. Þjóðþing sem kosið er til í almennum kosningum hefur síðan það hlutverk að samhæfa starfsemi fyrirtækjanna sem mynda atvinnugreinafélögin og starfsemi neytendafélaganna. Þingið hefur þannig það hlutverk að koma á jafnvægi framboðs og eftirspurnar í hagkerfinu. Þessu fyrirkomulagi er ætlað að tryggja betur virkt lýðræði en önnur kerfi félagshyggjumanna þar sem hornsteinn ákvarðanatöku er virkt lýðræði í fyrirtækjunum og samvinnufélögunum sjálfum.